Szare Szeregi

Chyba każdy Polak słyszał w swoim życiu termin „Szare Szeregi”. Szczególnie dużo mówi się o tym w naszej szkole, gdyż jej patronem są właśnie Szare Szeregi. Uroczystość nadania szkole imienia Szarych Szeregów odbyła się 10. listopada 2006 r. Jej myślą przewodnią był fragment utworu Juliusza Słowackiego „Testament mój”:

Lecz zaklinam – niech żywi nie tracą nadziei

I przed narodem niosą oświaty kaganiec;

A kiedy trzeba; na śmierć idą  po kolei,  

Jak kamienie przez Boga rzucane na szaniec!

Trochę teorii i historii

Teoretycznie Szare Szeregi to kryptonim konspiracyjny Związku harcerstwa Polskiego, którego zadaniem była obrona naszej ojczyzny podczas II wojny światowej. Ale stwierdzenie, że byli to wspaniali młodzi ludzie, którzy za wolność i sprawiedliwość oddali by najwyższą cenę, jest bardzo trafne. Ale skąd właściwie wzięły się Szare Szeregi?

Wszystko zaczęło się ok. 100 lat temu. Generał Robert Baden-Powell założył w wielkiej Brytanii pierwszą drużynę skautów. Początkowo mogli do niej należeć tylko chłopcy, ale po jakimś czasie powstała żeńska drużyna. Generał napisał, także książkę „Skauting for boys” (skauting dla chłopców). Harcerstwo w szybkim tempie rozprzestrzeniło się po całym świecie.

Uczniowie o Patronie szkoły:

 „W dzisiejszych, trudnych czasach, kiedy patriotyzm i miłość do ojczyzny schodzą na dalszy plan, w świecie materialistów bez żadnych ideałów bardzo potrzebujemy wzorców do naśladowania. Myślę, że nadanie szkole imienia Szarych Szeregów jest dobrym pomysłem.

 Ci młodzi Polacy w walce za nasz kraj ponieśli najwyższą ofiarę – ofiarę swojego życia. Ich miłość do ojczyzny, patriotyzm, poświęcenie i honor powinny być wzorem dla nas wszystkich. O takich ludziach należy pamiętać, czcić ich i brać z nich przykład. ”

Michał Lechowicz kl. III a

„Podczas wojny ZHP pełniło ważną rolę – wychowywało młodzież, kształtowało mądrych, ofiarnych obywateli, którzy swoim życiem płacili za wolność ojczyzny.

Współczesna szkoła także wychowuje uczniów na odpowiedzialnych obywateli. Dlatego cieszę się, że Szare Szeregi to nasz Patron. Pamięć o ich  bohaterstwie jest ciągle żywa i porusza kolejne pokolenia młodych Polaków.”

Magda Wilk, kl. III b

 „Dlaczego więc żyją w pamięci następnych pokoleń? Umarli śmiercią godną podziwu. Nie dbali o własne życie. Walczyli  wierząc, że dzięki ich czynom uratują się ludzie, odbuduje się państwo, w którym będzie panować miłość i dobroć.”

Łukasz Tomaszewski kl. III b

Szare Szeregi Patronem naszej szkoły

Wywiad z Eweliną Anuszkiewicz, Pauliną Korzeniowską i Michałem Szottem –  uczniami klasy III aprzeprowadzili: Natalia Smyrek, Aleksandra Rogalska i Juliusz Dudek –  uczniowie klasy I a.

10 listopada 2006 r. nasza szkoła – Gimnazjum nr 1 w Namysłowie przyjmuje imię Szarych Szeregów.  Z tej okazji chcielibyśmy dowiedzieć się od naszych starszych kolegów czegoś więcej o losach i działalności Szarych Szeregów.

Natalka:  Powiedzcie nam, co oznacza nazwa Szare Szeregi?

Michał:  Szare Szeregi to kryptonim konspiracyjny ZHP podczas II wojny światowej w czasie okupacji niemieckiej.

Julek:  Skąd się wzięła ta nazwa?

Paulina: Nazwa Szare Szeregi została przyjęta w całym kraju dopiero w 1940r. Początkowo kryptonim ten funkcjonował jedynie w Poznaniu. Geneza powstania kryptonimu związana jest z przeprowadzoną przez poznańskich harcerzy akcją informacyjną, podczas której roznoszono w godzinach wieczornych i nocnych ulotki do skrzynek pocztowych mieszkań zasiedlonych przez rodziny niemieckie  z Litwy, Łotwy, Estonii. W tym czasie rodziny polskie były przymusowo wysiedlane do Generalnego Gubernatorstwa, a rodziny niemieckie informowano o dobrowolnym opuszczeniu mieszkań przez Polaków. Ulotki, napisane w języku niemieckim, podające sprostowanie zostały podpisane inicjałami SS. Skrót ten rozwinęli w kryptonim Szare Szeregi harcmistrz dr Józef Wiza i harcmistrz Roman Łuczywek. Kryptonim przyjął się w Poznaniu, w chorągwi „Ul Przemysław”. Informację o tym przywiózł do Warszawy phm. Witold Marcinkowski. Nazwę Szare Szeregi przyjęto z poleceniem wyprowadzenia jej w całej podziemnej organizacji harcerskiej.

Ola:  Kto był ich założycielem?

Ewelina: Założycielami Szarych Szeregów byli harcerze, czyli ZHP m.in. Leon Marszałek, Maria Wasilewska, Stanisław Broniewski i Florian Marciniak.

Natalka: Czym zajmowały się „Szare Szeregi”?

Ewelina: Szare Szeregi prowadziły działalność konspiracyjną przeciwko okupantowi. Ich działalność podtrzymywała Polaków na duchu. Zrywali flagi niemieckie, wysadzali pociągi, malowali na murach symbole Polski walczącej, rozdawali afisze i ulotki, dawali dodatki do gazet, napadali na funkcjonariuszy niemieckiej policji.

Julek: Co myślicie o ich działalności?

Michał: Uważamy, że ich działalność była potrzebna w tamtych czasach, ponieważ dawała nadzieję ludności polskiej na odzyskanie niepodległości.

Ola: W jakich książkach opisane są losy Szarych Szeregów?

Paulina: Ich losy opisane są w wielu książkach. Najciekawsze moim zdaniem to: „Kamienie na szaniec””, „Zośka i Parasol”, „Powstanie 44″, „Kolumbowie”.  Warto je przeczytać.  Z pewnością znajdziecie je w naszej szkolnej bibliotece.

Natalka: Jakie emocje wzbudziła w was lektura „ Kamienie na szaniec”!

Michał: Bohaterowie Szarych Szeregów z powieści „Kamienie na szaniec” wzbudzili w nas podziw przede wszystkim tym, że nie wahali się oddać swojego życia w walce za ojczyznę. Ich miłość do ojczyzny, patriotyzm i poświęcenie powinny być dla nas wzorem.

Julek: Czym obecnie zajmuje się ZHP?

Paulina: ZHP zajmuje się obecnie wychowaniem dzieci i młodzieży na prawych, aktywnych i odpowiedzialnych obywateli zgodnie z harcerskimi wartościami, takimi jak: patriotyzm, braterstwo, przyjaźń, sprawiedliwość, służba, wiara, praca, wolność i pokój.

Aleksandra: Co według was można zrobić by przyszłe pokolenia zachowały w pamięci bohaterskie czyny i poświecenie dla ojczyzny młodych ludzi z Szarych Szeregów?

Ewelina: Według mnie dobrze byłoby, gdyby jeden dzień w  roku poświęcony był uczczeniu pamięci  poległych działaczy Szarych Szeregów.

Michał: Można postawić pomniki uwieczniające ich czyny.

Paulina: Pamięć o ich działalności i poświęceniu dla ojczyzny powinna być ciągle żywa. W każdej szkole trzeba organizować  akademie informujące o losach i działalności Szarych Szeregów, wyświetlać o nich  filmy, wykonywać gazetki.

Julek: Dziękujemy za udzielony wywiad. Rozmowa z Wami poszerzyła naszą wiedzę  o losach i działalności Szarych Szeregów. Cieszymy się, że to właśnie Oni będą Patronem naszej szkoły.

Harcerstwo współcześnie

Wielu młodych ludzi uważa harcerstwo za coś obciachowego. Cóż, to bardzo mylne myślenie. Harcerstwo to grupa ludzi pozytywnie zakręconych, którzy idą przez życie  z  uśmiechem, są dla siebie i innych mili i dążą do swoich celów. Nie trzeba mieć żadnych specjalnych predyspozycji, aby do nich należeć, wystarczy odrobina chęci i uśmiech. Harcerstwo zajmuje się wieloma dziedzinami, więc każdy znajdzie w nim coś dla siebie. Organizowanych jest wiele rajdów rowerowych, biegów na orientację, gier terenowych i zawodów sportowych, typu bieg w workach. Nieodłącznym elementem skautingu są śpiewy, zabawy i pląsy. Jest przy tym mnóstwo śmiechu, można się wyluzować, zżyć z grupą. Śpiewa się na różne tematy- od śmiesznych tekstów o codziennym życiu, po poważne pieśni. Uczy się także szyfrów i kodów, np., alfabet Morsa. Jeśli komuś leży na sercu los innych, harcerstwo to coś dla niego. Organizuje się wiele pomocniczych, np. dla dzieci z domów dziecka. Bardzo często odbywają się zbiórki, na których przedstawia się zasady udzielania pierwszej pomocy, co przydaje się w życiu codziennym. Często też harcerze i harcerki spotykają się na balach i zabawach, na których można potańczyć, pośmiać się. Skauting naucza również ogólnego porządku w grupie oraz musztry.

Można jeszcze długo wymieniać, co takiego robi się w harcerstwie. Na pewno nigdy się nie nudzi i zawsze jest przy tym mnóstwo zabawy.